Cruiseschip Hondius van de Vlissingse rederij Oceanwide Expeditions heeft op 6 mei om kwart over 7 ’s avonds Kaap Verdië verlaten en onderweg is naar de Canarische Eilanden. Die reis duurt drie tot vier dagen. Intussen is duidelijk geworden dat op 24 april op Sint Helena veel meer passagiers van boord zijn gegaan dan eerder gemeld.
Op het expeditiecruiseschip MS Hondius van cruisemaatschappij Oceanwide Expeditions is een variant van het hantavirus uitgebroken. Drie passagiers zijn overleden, onder wie twee Nederlandse opvarenden, aldus de cruiserederij. Drie passagiers, van wie er twee ernstig ziek waren, zijn woensdagmiddag van boord gehaald en voor behandeling naar Nederland overgevlogen.
Laatst gewijzigd: 8 mei 17.01 uur
De Hondius komt naar verwachting zondagochtend aan bij de haven van Granadilla op Tenerife. Daar gaat het schip voor anker. Passagiers en bemanningsleden worden met een kleinere boot aan wal gebracht.
De Britse overheid heeft een repatriëringsplan opgesteld voor de ruim 20 Britse passagiers op de Hondius. Zij moeten bij thuiskomst 45 dagen in quarantaine. Het Nederlandse RIVM zal ’tegen maandag’ een plan hebben om de 10 Nederlandse opvarenden op te vangen. Volgens cruisemaatschappij Oceanwide Expeditions heeft niemand van de opvarenden symptomen van het hantavirus.
Drie opvarenden Hondius geëvacueerd
Drie opvarenden van het schip zijn woensdagmiddag met speciale vliegtuigen onderweg naar Nederland, meldt de Wereld Gezondheid Organisatie WHO. Het gaat volgens het AD om een 41-jarige Nederlander, een 56-jarige Brit (een bemanningslid) en een 65-jarige Duitse vrouw. Twee van hen zijn ziek, de derde is mogelijk ziek. Deze opvarende heeft nauw contact gehad met één van de drie overleden passagiers. Het Britse bemanningslid zit in isolatie in het Leids Universitair Medisch Centrum voor een medische behandeling. De bestemming van de twee andere zieke passagiers is onbekend.
Meer passagiers van boord op Sint Helena
Inmiddels heeft Oceanwide Expeditions op 7 mei laten weten dat er op 24 april al 30 passagiers van boord zijn gegaan op het eiland Sint Helena. Eerder was alleen gemeld dat op het eiland een Nederlandse vrouw en het lichaam van haar overleden man het schip hadden verlaten. Op dat moment was nog niet officieel bevestigd dat de Nederlander was overleden aan besmetting met het hantavirus.
De 69-jarige vrouw overleed twee dagen later in een ziekenhuis in Johannesburg aan de ziekte. Vanwege haar zieke toestand was ze kort daarvoor door KLM-personeel geweigerd op een vlucht van KLM van Johannesburg naar Nederland. Een Haarlemse KLM-stewardess van die vlucht, die kort contact heeft gehad met de vrouw, zit inmiddels in Nederland in quarantaine omdat zij mogelijk besmet is geraakt met het virus
De rederij laat weten met alle passagiers die op Sint Helena van boord zijn gegaan, contact te hebben opgenomen. Ook met andere opvarenden die sinds 20 maart van boord zijn gegaan, wordt contact gezocht. De NOS meldt dat een Zwitser in Zürich in het ziekenhuis is opgenomen. Hij heeft symptomen van het virus. Het is niet bekend of en wanneer hij aan boord van de Hondius is geweest.
Hondius onderweg naar Canarische Eilanden
Na de medische evacuatie van 3 zieke opvarenden vanaf Kaap Verdië kan de Hondius doorvaren naar de Canarische Eilanden. De Spaanse nationale overheid heeft hiervoor toestemming gegeven, maar regiopresident Fernando Clavijo is tegen. Hij wil meer veiligheidsgaranties van de bewoners van de Canarische Eilanden.Op de Canarische Eilanden Gran Canaria en Tenerife zijn meer voorzieningen aanwezig om passagiers te behandelen en eventueel over te brengen naar andere bestemmingen. Persbureau Reuters meldt dat het schip Tenerife als bestemming heeft.
Nieuwe medisch specialisten aan boord
Twee medici die gespecialiseerd zijn in infectieziekten zijn vanuit Nederland meegevlogen. Zij varen aan boord van de Hondius mee naar de Canarische Eilanden, meldt cruiserederij Oceanwide Expeditions woensdagmiddag in een nieuwe update. Dat is gebeurd op advies van het Nederlandse RIVM. Aan boord is inmiddels ook een derde medische professional.
Besmettelijke Andes-variant hantavirus vastgesteld
Persbureau Reuters meldt woensdag op gezag van het Zuid-Afrikaanse ministerie van Volksgezondheid dat de Nederlandse overleden vrouw en de Britse man die nog in het ziekenhuis in Johannes burg ligt, besmet zijn met de zogeheten Andes-variant van het hantavirus. Dit is een speciale, zeldzame variant die bij nauw contact wél van mens tot mens kan worden overgebracht. Van andere hantavirussen is bekend dat zij niet van mens op mens overspringen.
De Hondius was onderweg van Argentinië naar Kaap-Verdië toen verschillende passagiers ernstig ziek werden. Volgens de Wereld Gezondheidsorganisatie WHO is inmiddels in 2 gevallen bevestigd dat het om een besmetting met een hantavirus gaat. Het is nog niet duidelijk om welke variant van het hantavirus het gaat. In vijf andere gevallen spreekt de WHO van een mogelijke besmetting.
Lange tijd was onduidelijk of de zieken aan boord besmet zijn geraakt of aan land. In een verklaring van dinsdagmiddag zegt de WHO er nu van uit te gaan dat de besmetting aan land heeft plaatsgevonden en daarna aan boord is gekomen.
De WHO laat weten dat er naast de drie sterfgevallen één ernstig zieke patiënt is en drie personen met milde symptomen.
Lees ook: Dit kan wel en niet in een ziekenhuis op een cruiseschip
Nederlanders overleden
Dit is volgens Oceanwide Expeditions de tijdlijn van de gebeurtenissen:
- De M/V Hondius vertrok 1 april met 114 passagiers aan boord vanuit Ushuaia in Zuid-Argentinië.
- Op 11 april is een Nederlandse passagier aan boord overleden. De doodsoorzaak kon aan boord niet worden vastgesteld.
- Op 14 april kwamen er nog 6 passagiers aan boord bij het eiland Tristan da Cunha. Er waren toen, inclusief de overleden Nederlander, 120 passagiers aan boord van de Hondius.
- Op 24 april is het stoffelijk overschot van de passagier aan land gebracht op Sint Helena. De eveneens Nederlandse vrouw van het slachtoffer ging ook van boord. Zij zou met het lichaam van haar overleden man gerepatrieerd worden. Volgens het AD zou het gaan om een echtpaar uit het Friese Haulerwijk. Ook 28 andere passagiers gingen op Sint Helena van boord. De rederij vermeldt niet of deze 28 passagiers gepland hadden om op Sint Helena af te stappen of dat hun vertrek iets te maken had met het overlijden van de Nederlander.
- Tijdens de vlucht van Sint Helena naar Johannesburg op 25 april verslechterde de toestand van de vrouw. Zij zou vanuit Johannesburg doorvliegen naar Amsterdam, maar werd vanwege haar slechte gezondheidstoestand geweigerd op de vlucht van KLM. De vrouw is op 26 april in het ziekenhuis in Johannesburg overleden. Het echtpaar had voorafgaand aan de cruise door Zuid-Amerika gereisd voordat ze op 1 april aan boord van de Hondius waren gekomen, blijkt uit een feitenrelaas van de Wereld Gezondheid Organisatie.
- Op 27 april kreeg Oceanwide Expeditions te horen dat de vrouw tijdens de terugreis ziek geworden was en is overleden. Op dat moment was volgens de rederij nog geen bevestiging dat de twee overlijdens gerelateerd waren aan de huidige ziektegevallen aan boord van de Hondius.
- Op 24 april, en niet zoals Oceanwide Expeditions eerder meldde op 27 april, meldde een andere passagier zich met ziekteverschijnselen bij de scheepsdokter. Zijn conditie verslechterde op 26 april dusdanig dat hij op 27 april via het eiland Ascension naar een ziekenhuis in Johannesburg, Zuid-Afrika, werd overgebracht. Deze man, een Brit, bevindt zich in een ‘kritieke, maar stabiele situatie’. Bij hem is officieel een variant van het hantavirus vastgesteld.
- Op 2 mei is een Duitse passagier aan boord overleden. Zij werd op 28 april ziek. De doodsoorzaak is nog niet vastgesteld. Zij had koorts en verschijnselen van longontsteking.
- Daarnaast zijn nog twee bemanningsleden met acute ademhalingsproblemen opgenomen. Het gaat om een Brit en een Nederlander. Bij hen is nog niet vastgesteld of het om het hantavirus gaat. Volgens de rederij zijn er op maandag 4 mei geen andere personen met verdachte symptomen aan boord.
Aan boord van de Hondius zijn maandagmiddag 4 mei nog 149 passagiers en bemanningsleden met 23 verschillende nationaliteiten. Onder hen zijn 8 Nederlanders.
Repatriëring vanaf Kaap Verdië
Het schip begin mei enkele dagen voor anker voor Praia, de hoofdstad van Kaap Verdië. Er zijn al lokale gezondheidsautoriteiten aan boord geweest. De rederij laat weten dat de Nederlandse autoriteiten de repatriëring naar Nederland willen leiden van twee zieken aan boord en het stoffelijk overschot van een van de overleden passagiers. Het schip vaart onder Nederlandse vlag en daarom zou Nederland de leiding willen nemen bij een repatriëring. Verder zijn vertegenwoordigers van de Spaanse, Britse en Zuid-Afrikaanse autoriteiten bij het overleg betrokken.
Kaapverdiaanse autoriteiten gaven echter geen toestemming hebben gegeven om passagiers en bemanningsleden aan land te brengen. Pas op 7 mei mochten enkele zieke passagiers en bemanningsleden met speciale vligtuigen naar Nederland vliegen. De overige passagiers en bemanningsleden zijn doorgevaren naar Tenerife op de Canarische Eilanden.
De Amerikaanse reisblogger Jake Rosmarin is aan boord van de Hondius. Hij plaatste een emotionele oproep op zijn Instagram-account die de wereld over ging.
Hondius eerste Polar-6 cruiseschip.
De Hondius kan 170 passagiers, 57 bemanningsleden, 13 gidsen en 1 dokter meenemen op een cruise. Het schip is 107,6 meter lang, 17,6 meter breed en heeft een diepgang van 5,30 meter. Hondius was het eerste geregistreerde Polar Class 6-schip ter wereld dat voldoet aan de nieuwste en hoogste Lloyd’s Register-normen voor ijsversterkte cruiseschepen.
Wat zijn hantavirussen
Hantavirussen worden via luchtdeeltjes verspreid via de ontlasting van knaagdieren. Mensen kunnen het virus binnenkrijgen door deeltjes in te ademen in een ruimte waar besmette muizen of ratten zijn geweest. Andere hantavirussen kunnen nier-, hart- of longproblemen veroorzaken. Alleen de zeldzame Andes-variant kan bij nauw contact van mens tot mens worden overgebracht.
Is cruisen wel veilig?
Cruiseschepen zijn bijzondere omgevingen. Honderden of duizenden reizigers uit allerlei landen leven dagenlang dicht op elkaar, delen restaurants, liften en openbare ruimtes. Daardoor kunnen infectieziekten zich sneller verspreiden dan bij veel andere vakantievormen. Toch gaat het in de praktijk meestal niet om exotische virussen, maar om het bekende norovirus: buikgriep.
De Amerikaanse gezondheidsdienst CDC registreerde in 2025 elf uitbraken van maag-darmziekten op cruiseschepen, waarvan negen door norovirus. Dat klinkt veel, maar afgezet tegen de tientallen miljoenen cruisepassagiers wereldwijd blijft de kans op besmetting relatief klein. De ziekte is bovendien meestal mild en binnen enkele dagen voorbij. Voor de meeste cruisereizigers blijft het grootste gezondheidsrisico dan ook een paar dagen buikgriep. Sinds corona hebben rederijen bovendien fors geïnvesteerd in hygiëne, medische faciliteiten en luchtfiltersystemen.
Wie gaat cruisen hoeft zich dus niet plots zorgen te maken over exotische virussen op volle zee. Gezond verstand blijft het belangrijkst: handen wassen, niet reizen als je ziek bent en hygiëneregels aan boord respecteren. De uitbraak op de Hondius laat vooral zien dat internationaal reizen altijd risico’s met zich meebrengt; op zee worden die alleen sneller wereldnieuws.
Lees ook:
